Hình ảnh hộp sọ trong tranh các vị thánh có ý nghĩa gì?

Hỏi: Thưa Cha. Khi xem tranh ảnh các vị thánh của Giáo Hội Công Giáo, con thấy có một số bức vẽ hình một hộp sọ đặt bên cạnh các thánh nhân. Vậy hình ảnh này có nghĩa là gì?

Tranh vẽ Thánh Giê-rô-ni-mô và hộp sọ

Tranh vẽ Thánh Giê-rô-ni-mô và một hộp sọ

Trả lời: Vâng, quả thật hộp sọ xuất hiện rất thường xuyên trong nghệ thuật Ki-tô Giáo và ngay cả ngày nay. Tôi có thể hiểu câu hỏi của bạn về thực hành này; bởi vì việc đặt hộp sọ ở khắp mọi nơi có vẻ như là một cái gì đó không lành mạnh – đặc biệt đối với những người đang sống trong một xã hội tiêu dùng và thế tục, nơi người ta thường lảng tránh suy nghĩ về những điều sâu sắc chẳng hạn như cái chết và những gì xảy ra sau đó.

Một hộp sọ lành mạnh

Khi nghệ thuật Ki-tô Giáo miêu tả những hộp sọ ở gần các vị thánh, nó tượng trưng cho sự khôn ngoan và thận trọng của các ngài. Hộp sọ là hình ảnh đại diện một cách sống động và hấp dẫn về cái chết của con người.

Thánh Catarina thành Siena và hộp sọ

Tranh vẽ Thánh Catarina thành Siena và hộp sọ

Tất cả chúng ta sẽ chết và cái chết có thể đến bất cứ lúc nào. Ghi nhớ sự thật cơ bản này trong tâm hồn sẽ giúp chúng ta sống mỗi ngày có ý nghĩa hơn. Thay vì thu tích của cải và dành đam mê quá mức cho những niềm vui thế gian, chúng ta hãy chọn sống vì sứ mệnh mà Chúa Ki-tô đã trao phó cho chúng ta, đó là loan báo Tin Mừng về Vương quốc của Người và làm sâu sắc thêm mối quan hệ của chúng ta với Thiên Chúa. Vương quốc đó và mối quan hệ đó sẽ tồn tại cả sau cái chết, vì vậy, đầu tư vào chúng là một lựa chọn khôn ngoan. Các thánh luôn có những ưu tiên cấp bách của riêng họ vượt trên những thứ tầm thường. Họ đang sống trong ánh sáng vĩnh cửu. Hình ảnh hộp sọ đặt bên cạnh các ngài không diễn tả mối bận tâm không lành mạnh về cái chết nhưng là một biểu tượng của sự khôn ngoan đến từ việc sống dưới ánh sáng của những sự thật mà Chúa Giê-su đã tiết lộ cho chúng ta; nó giúp chúng ta sống mỗi ngày một cách trọn vẹn vì nó nhắc nhở chúng ta về bức tranh lớn hơn những gì đang diễn ra.

Khôn ngoan trong hành động

Tuy nhiên, hộp sọ không chỉ là một biểu tượng nghệ thuật. Qua nhiều thế kỷ, nhiều vị thánh, được phong thánh và không được phong thánh đã luôn để tâm nhắc nhở bản thân về cái chết của chính mình. Một hộp sọ thực sự hoặc một thứ khác chẳng hạn như hoa (vì chúng nhanh héo tàn) đã được sử dụng theo cách này; một hình ảnh điêu khắc của hộp sọ hoặc một bức tranh về hộp sọ đôi khi là đủ. Giáo Hoàng A-lê-xan-đê VIII (1610-1691), khi được bầu làm Giáo Hoàng đã nhờ một nghệ sĩ baroque làm cho ngài một chiếc quan tài nhỏ bằng đá cẩm thạch. Và ngài đặt nó trên bàn như một cách nhắc nhở bản thân rằng một ngày nào đó, ngài cũng sẽ qua đời và phải thuật lại cho Chúa về cách mình đã sống thế nào trong chức vụ Chúa đã trao phó. Thánh Ê-li-sa-bét của Hungary cũng sử dụng một chiếc quan tài làm nơi chứa đựng tất cả của cải và sự giàu có mà ngài thu tích và tặng cho người nghèo. Điều này nhắc nhở ngài về bản chất chóng qua của những thứ của cải trần gian.

Memento Mori – Lời nhắc nhở về cái chết

Trong truyền thống của Giáo Hội Công Giáo, những thực hành này được gọi là memento mori, một cụm từ tiếng La-tinh có nghĩa là Lời nhắc nhở về cái chết hoặc Hãy nhớ rằng ngươi sẽ phải chết. Việc nhận tro vào Thứ Tư Lễ Tro là hàng năm một trong những thực hành như vậy. Và nói chung, dành thời gian để suy ngẫm về cái chết đã được chứng minh là một động lực mạnh mẽ và lành mạnh cho sự phát triển tâm linh. Các bài tập linh thao (rèn luyện tâm linh) của Thánh I-nha-xi-ô Lôyôla lấy việc suy niệm về cái chết như một chủ đề suy ngẫm trung tâm trong tuần đầu tiên. Và mỗi khi chúng ta đọc Kinh Kính Mừng, chúng ta kết thúc bằng một lời nguyện xin Mẹ Ma-ri-a cầu cho chúng ta vào giờ lâm tử, đó là lời nhắc nhở rằng hành trình trần thế của chúng ta chắc chắn sẽ tới hồi kết thúc, chỉ là sớm hay muộn mà thôi.

Tôi cảm ơn bạn vì câu hỏi của bạn, nó đã cho tất cả chúng ta cơ hội để suy ngẫm về một trong những thực tế có thể giúp chúng ta chống lại một số căn bệnh thế tục làm ô nhiễm nền văn hóa hiện tại của chúng ta.

Trả lời bởi Cha John Bartunek, LC (Dòng Đạo Binh Chúa Kitô)

Lược dịch từ chuyên mục Roman Catholic Spiritual Direction – catholicexchange.com