George Leo Haydock (1774-1849) – Linh mục, Nhà chú giải Kinh Thánh

Cha George Leo Haydock

Cha George Leo Haydock (1774–1849)

George Leo Haydock (1774-1849) là một linh mục và nhà nghiên cứu Kinh Thánh người Anh. Ông sinh ra trong một gia đình Công Giáo nhiệt thành tại Cottam, Preston, Lancashire, nơi được coi là trung tâm phong trào phản kháng chống lại đạo luật của nước Anh thời bấy giờ nhằm ép buộc người Công Giáo và Tin Lành chấp nhận và thực thi Anh Giáo.

Gia đình ông là họ hàng của Chân phước George Haydock (1556-1584), một “linh mục chủng viện” tử đạo trong cuộc đàn áp Elizabeth, được phong chân phước năm 1987 dưới triều Giáo Hoàng Gioan Phaolô II.

George có 3 anh chị em, anh cả James Haydock (1765-1809) là một linh mục, ông qua đời vì dịch bệnh khi đang chăm sóc từ thiện cho những bệnh nhân nghèo. Người chị thứ hai là Margaret Haydock (1767? – 1854), một nữ tu dòng Augustinô. Và một người anh nữa là Thomas Haydock (1772-1859). Thomas đã ba lần quyết tâm học để trở thành linh mục ở hai tu viện khác nhau nhưng đều bị từ chối vì không thấy có ơn gọi. Cuối cùng ông trở thành chủ một nhà xuất bản các ấn phẩm Công Giáo.

Thời trẻ, George theo học tại một trường học dành cho học sinh Công giáo ở Mowbreck, Wesham. Năm 1785, khi được mười một tuổi, ông được gửi đi học thêm tại trường Cao Đẳng Anh tại Douai, Pháp (đánh vần tiếng Anh là Douay hoặc Doway). Đây là một ngôi trường đào tạo đến bậc trung học, được thành lập vào thế kỷ 16 cho những người Công Giáo Anh sống lưu vong.

Năm 1793, cuộc chiến tranh cách mạng Pháp nổ ra, chính phủ Pháp bấy giờ tiến hành đóng cửa trường Cao Đẳng Anh và bỏ tù một số sinh viên thân Anh. Ngày 5 tháng 8 năm đó, George Haydock, khi ấy 19 tuổi, đã tránh được việc bắt giữ và trốn thoát trở về Anh và tới làm tại công ty của anh trai Thomas. Năm 1796, ông tiếp tục việc học của mình tại một chủng viện được thành lập ở Crook Hall, gần Consett, County Durham. Ông được thụ phong linh mục ở đó vào năm 1798 nhưng vẫn làm công việc của một giáo sư cho đến năm 1803 mới bắt đầu giai đoạn mục vụ.

Trong thời kỳ Luật Hình Sự, ở Anh không có hệ thống phân cấp Công Giáo, tức là không có giáo phận hay giáo xứ. Một Giám mục được gọi là Tông đồ Vicar và là người chủ trì “các sứ mệnh” trong phạm vi địa phận của mình. Nhiệm vụ đầu tiên của cha George là tại Ugthorpe, Yorkshire, một vùng nông thôn nghèo. Mặc dù bị hoài nghi về khả năng trong công việc mục vụ, cha đã cho thấy sự nhiệt tình và nỗ lực của mình. Cha đã kiến thiết lại một nhà nguyện, xây dựng một trường học và làm nhiều việc có ích trong khu vực mà mình quản lý dựa trên nguồn tài chính của gia đình và bản thân. Che George thậm chí đã bày tỏ nguyện vọng sống ở đây cho tới cuối đời theo ý Chúa trong một bức thư gửi cho gia đình.

Chính trong thời gian ở Ugthorpe, cha George đã cho ra đời tác phẩm vĩ đại nhất của cuộc đời mình: Bình luận cho ấn bản mới của Kinh Thánh Công Giáo Anh (Kinh thánh Douay-Rims). Bản Kinh Thánh này được dịch từ  dịch từ Kinh Thánh tiếng Latin bởi cha Gregory Martin vào thế kỷ XVI. Nó đã được sửa đổi và chú thích vào thế kỷ XVIII bởi cha Richard Challoner (1691-1781) và sau đó là cha Bernard MacMahon (1736?-1816).

Cha George đã xây dựng tác phẩm mới dựa trên bản sửa đổi Challoner-MacMahon nói trên nhưng bổ sung những bình luận mở rộng đáng kể. Cha sử dụng một phần nguyên bản và một phần được tổng hợp từ các tác phẩm thới các Giáo Phụ và của các học giả Kinh Thánh sau này.

Điều đáng lưu ý là mục đích chính của việc biên soạn ấn bản mới của cha George chính là chống lại những trào lưu giải nghĩa Kinh Thánh theo hướng trái với Đức Tin Công Giáo thời bấy giờ. Trong phần lời nói đầu, cha đã khẳng định sự ra đời của ấn bản mới là “để tránh sự giải thích sai lầm của nhiều tác phẩm dị giáo làm ô nhục Kinh Thánh và nhấn chìm đất nước bất hạnh này”.

Ấn bản này sau đó đã nhận được sự chào đón nồng nhiệt của các tín hữu Công Giáo Anh và cho đến ngày nay, nó vẫn là một tác phẩm khuôn mẫu, một di sản vĩ đại và được phổ biến rộng rãi trong cộng đồng Công Giáo.

Những năm cuối đời, cha George làm mục vụ ở nhiều vùng khác nhau. Cha gặp không ít trắc trở do tình hình ở Anh thời bấy giờ cũng như những rắc rối trong đời sống mục vụ. Sau đạo luật Giải phóng Công Giáo năm 1839, cha được phục chức linh mục và các quyền tư tế. Trong một chuyến đi nhằm giúp đỡ một người nghèo lang thang đang hấp hối, cha George bị đau tim. Dù sức khỏe yếu đi nhiều, cha George vẫn nhiệt tình trong các công việc của giáo xứ và đã cho xây dựng một nhà thờ theo tên Thánh Ca-ta-ri-na. Cha qua đời ngày 29/11/1849, trước khi nhà thờ được hoàn thành 2 tháng sau đó.

Cuộc đời cha George Leo Haydock gặp nhiều khó khăn, trắc trở nhưng dù ở hoàn cảnh nào, cha vẫn luôn cho thấy nơi mình một tình yêu mãnh liệt dành cho Thiên Chúa, một đức tin mạnh mẽ, đầy bản lĩnh bất chấp những thách đố, ngặt nghèo của thời cuộc cũng như những éo le trong cuộc sống. Cha cũng là tấm gương cho những người Công Giáo Anh thời bấy giờ và mọi tín hữu ngày nay trong việc gìn giữ Đức Tin Công Giáo trước những xu thế, trào lưu lầm lạc và đe dọa của quyền lực thế tục.