Sách Châm Ngôn

Nguyên văn theo Kinh Thánh Cựu Ước Công Giáo, bản dịch của Nhóm Các Giờ Kinh Phụng Vụ.

Châm Ngôn là một cuốn sách nằm trong Kinh Thánh Cựu Ước. Sách gồm có 31 chương, được viết bởi nhiều tác giả khác nhau. Trong đó, phần lớn nội dung là của vua Sa-lô-môn. Các tác giả còn lại là A-gua con ông Gia-ke (Cn 30,1), vua Lơ-mu-ên (Cn 31,1), các bậc không ngoan (Cn 22,17; 24,23). Thời gian viết vào khoảng năm 970-500 TCN.

Chương 1

ĐỀ TỰA TỔNG QUÁT

1 Đây là những châm ngôn của Sa-lô-môn, ông là con vua Đa-vít và là vua Ít-ra-en;

2 Các châm ngôn này nhằm giúp con người
biết lẽ khôn ngoan và nhận lời nghiêm huấn,
hiểu được những lời lẽ thâm thúy cao sâu,

3 đón nhận lời nghiêm huấn để biết cách xử sự khôn ngoan:
biết sống công bình, công minh và chính trực.

4 Các châm ngôn này
cũng nhằm giúp cho kẻ ngây thơ nên sáng suốt,
cho giới trẻ thêm hiểu biết và thận trọng.

6 Các châm ngôn này còn nhằm giúp ta hiểu
những châm ngôn và những lời bóng bẩy,
những ngôn từ và câu đố của các bậc hiền nhân.

5 Người khôn ngoan hãy nghe để được thêm kiến thức;
người hiểu biết hãy nghe, và sẽ tìm được lời hướng dẫn.

7 Kính sợ ĐỨC CHÚA là bước đầu của tri thức.
Kẻ ngu si khinh thường khôn ngoan và lời nghiêm huấn.

I. PHẦN MỞ ĐẦU NHỮNG LỜI HUẤN DỤ CỦA KHÔN NGOAN

8 Người khôn tránh bạn xấu
Này con, giáo huấn của cha, con hãy nghe,
lời dạy của mẹ, con đừng gạt bỏ.

9 Vì những lời ấy sẽ là vòng hoa xinh con đội lên đầu,
là vòng kiềng con đeo vào cổ.

10 Này con, nếu bọn người tội lỗi có rủ rê con,
con chớ bao giờ ưng thuận.

11 Có thể chúng sẽ nói: “Lại đây với bọn tao.
Ta hãy nằm chờ để ra tay hạ sát,
rình cả đứa vô tội chẳng hề làm gì ta.

12 Như tử thần, ta hãy nuốt sống ăn tươi bọn chúng,
cho chúng phải sa vào âm phủ
ngay lúc còn khỏe mạnh an lành.

13 Mọi của cải quý giá, ta sẽ chiếm hữu;
của cướp được, ta sẽ chất đầy nhà.

14 Hãy cùng bọn tao đồng thuyền đồng hội,
rồi ta sẽ ăn đủ chia đều.”

15 Này con, nếu chúng nói như vậy,
con cũng đừng đi một đường với chúng,
cố giữ chân con xa khỏi lối chúng đi.

16 Chúng nhanh chân chạy theo điều dữ,
lại vội vàng đổ máu người ta.

17 Thật hoàn toàn vô ích
khi chim nhìn thấy lưới người giăng.

18 Chúng có ngờ đâu
chính chúng đang nằm chờ bị người ta sát hại,
đang rình gây tai hại cho chính mình.

19 Ai manh tâm trục lợi, số phận là thế đó.
Của phi nghĩa cướp đi sinh mạng người chiếm đoạt.
Đức Khôn Ngoan kêu gọi người khờ dại

20 Đức Khôn Ngoan kêu to ngoài đường phố,
cất tiếng nơi quảng trường,

21 kêu gọi chỗ ồn ào náo nhiệt,
tuyên bố nơi cổng thành:

22 “Hỡi những kẻ ngây thơ khờ dại,
các ngươi còn chuộng sự ngu dốt đến bao giờ?
Đến bao giờ kẻ nhạo báng còn ưa chế giễu,
đứa ngu si còn khinh sự hiểu biết?

23 Hãy quay về nghe lời ta sửa dạy.
Này ta tuôn đổ thần khí ta trên các ngươi,
khiến các ngươi hiểu rõ lời ta dạy bảo.

24 Vì khi ta gọi, các ngươi đã khước từ;
ta đưa tay ra, chẳng ai buồn để ý.

25 Các ngươi đã coi thường mọi lời ta khuyên nhủ,
đã không chấp nhận lời sửa dạy của ta.

26 Còn ta, ta sẽ nhạo cười ngày ngươi gặp họa,
sẽ chế giễu khi kinh hoàng ập xuống trên ngươi,

27 khi kinh hoàng ập xuống như cơn bão
và tai họa đến tựa cuồng phong,
khi cùng quẫn với đau thương
cứ trên ngươi mà giáng xuống.

28 Lúc ấy thiên hạ sẽ kêu đến ta, nhưng ta chẳng đáp lời,
sẽ kiếm tìm ta, nhưng không sao gặp được.

29 Vì hiểu biết ĐỨC CHÚA, chúng chẳng ưa,
kính sợ ĐỨC CHÚA, chúng không chọn,

30 vì chúng không chấp nhận lời ta khuyên răn,
và khinh nhờn điều ta sửa dạy,

31 nên chúng phải gánh hậu quả việc chúng làm,
chuốc vào thân hết mọi điều chúng toan tính.

32 Ngây thơ mà bướng bỉnh, ắt sẽ phải thiệt thân;
ngu đần mà vô tâm, tránh sao khỏi tự diệt.

33 Ai nghe ta sẽ sống an toàn,
được yên ổn, chẳng sợ chi tai họa.”