Sách Ma-ca-bê 1

Chương 7

Đê-mết-ri-ô I lên ngôi. Ông Bắc-khi-đê và ông An-ki-mô được cử đến miền Giu-đa. (2 Mcb 14,1-14)

1 Năm một trăm năm mươi mốt, ông Đê-mết-ri-ô, con của ông Xê-lêu-cô, bỏ Rô-ma. Cùng với một ít dân quân, ông đi lên một thành ở miền duyên hải và xưng vương tại đó.2 Vậy khi ông Đê-mết-ri-ô đi vào hoàng triều cương thổ của tổ tiên, thì quân đội bắt giữ vua An-ti-ô-khô và tướng Ly-xi-a mà điệu về cho ông.3 Biết sự việc xảy ra, ông nói: “Đừng để cho ta phải thấy mặt chúng!”4 Quân đội đã giết chết cả hai người; còn ông Đê-mết-ri-ô thì lên ngôi cai trị vương quốc.5 Bấy giờ, tất cả bọn người hại dân phản đạo trong Ít-ra-en đến gặp vua, có An-ki-mô dẫn đường. Ông này đang có tham vọng làm thượng tế.6 Chúng tố cáo dân trước mặt vua rằng: “Giu-đa và các anh em hắn đã tàn sát tất cả các bạn hữu của ngài; hắn đã bắt chúng tôi phải rời quê cha đất tổ mà phiêu bạt khắp nơi.7 Giờ đây, xin ngài cử một người thân tín đến mà xem tận mắt cảnh đổ nát hoang tàn Giu-đa đã gây nên cho chúng tôi và cho lãnh địa của ngài, đồng thời trừng trị chúng và những ai ủng hộ chúng.”

8 Vua đã chọn Bắc-khi-đê; ông ta là một trong số các bạn hữu của vua, đang cai quản Vùng bên kia sông Êu-phơ-rát, lại là người có thế lực trong vương quốc và trung thành với vua.9 Ông được vua phái đi cùng với tên phản đạo An-ki-mô; tên này đã được vua đặt làm thượng tế và được lệnh phải giết hại con cái Ít-ra-en để trả thù.10 Cùng với đông đảo quân sĩ, chúng lên đường và đến miền Giu-đa. Chúng phái các sứ giả đến gặp ông Giu-đa và các anh em ông, giả bộ cầu hòa.11 Nhưng các người này không mảy may lưu ý đến lời lẽ của chúng, bởi vì thấy chúng đến cùng với một đám quân đông đảo.12 Tuy vậy, một nhóm ký lục đã hội họp với An-ki-mô và Bắc-khi-đê để mưu tìm một giải pháp thỏa đáng.13 Nhóm Khi-xi-đin là những người đầu tiên trong con cái Ít-ra-en đến cầu hòa với chúng.14 Họ nói: “Một tư tế thuộc dòng dõi A-ha-ron mà mang quân đội đến, chắc không phải là để làm hại chúng ta.”15 An-ki-mô dùng lời lẽ ôn hòa mà nói với họ, lại còn cam kết rằng: “Chúng tôi không mang tai họa đến cho các ông và bạn hữu các ông đâu!”16 Thế là họ tin hắn; nhưng hắn đã bắt giữ sáu mươi người trong bọn họ và đem giết trong cùng một ngày, như lời chép trong Kinh Thánh:17 “Chúng để xác những kẻ hiếu trung với Ngài nằm la liệt khắp nơi, và máu của họ đổ ra quanh khắp cả Giê-ru-sa-lem, chẳng ai chôn cất.”18 Nỗi kinh hoàng sợ hãi ập xuống trên toàn dân; người ta nói: “Nơi bọn chúng, chẳng có gì là chân thật công minh, bởi vì chúng đã vi phạm lời cam kết và thề hứa.”

19 Bắc-khi-đê rời Giê-ru-sa-lem đến đóng quân ở Bết-dét; hắn sai quân đi bắt nhiều người trước kia đã bỏ hàng ngũ mà theo hắn, và bắt một số người trong dân, đem giết đi rồi quăng vào một giếng lớn.20 Sau đó, hắn trao miền ấy cho An-ki-mô và để quân đội ở lại để trợ giúp. Đoạn Bắc-khi-đê trở về gặp vua.21 Còn An-ki-mô thì hết sức vận động để được nhìn nhận là thượng tế.22 Tất cả những kẻ chuyên gây xáo trộn trong dân đều về phe với hắn; chúng tung hoành trên đất Giu-đa, gây cho Ít-ra-en biết bao thảm họa.23 Khi thấy các tai họa An-ki-mô và bọn người theo hắn gây ra cho con cái Ít-ra-en còn tệ hại hơn cả dân ngoại,24 ông Giu-đa liền rảo quanh khắp lãnh thổ Giu-đê để trả thù những kẻ đã đầu hàng, và ngăn không cho chúng qua lại miền đất ấy nữa.

Tướng Ni-ca-no. Trận Kha-phác-xa-la-ma. (2 Mcb 14,26-30)

25 Khi An-ki-mô thấy ông Giu-đa và những người theo ông trở nên hùng mạnh, lại biết mình không thể chống cự nổi, thì hắn về gặp vua và vu cáo cho họ những điều xấu xa.26 Vua liền phái Ni-ca-no, đi tiêu diệt họ. Ông là một trong những danh tướng của vua, nhưng lại thù ghét dân Ít-ra-en.27 Ông Ni-ca-no đến Giê-ru-sa-lem với một đạo quân hùng hậu; ông sai người đến gặp ông Giu-đa và các anh em giả bộ cầu hòa như sau:28 “Xin đừng để xảy ra giao tranh giữa tôi và các ông. Tôi sẽ đem một ít quân tháp tùng đến gặp các ông trong tinh thần hòa hoãn.”29 Ông ta đến gặp ông Giu-đa; đôi bên chào hỏi nhau thật hòa hoãn; trong khi đó phía địch sẵn sàng bắt cóc ông Giu-đa.30 Nhưng khi được biết Ni-ca-no đến gặp mình là có hậu ý, ông Giu-đa đâm sợ không còn muốn gặp ông ta nữa.31 Biết âm mưu bị lộ, Ni-ca-no đem quân nghênh chiến với ông Giu-đa ở gần Kha-phác-xa-la-ma.32 Phía Ni-ca-no có khoảng năm trăm người ngã gục, số còn lại chạy trốn vào Thành vua Đa-vít.

Ni-ca-no dọa đốt Đền Thờ (2 Mcb 14,31-36)

33 Sau đó, Ni-ca-no lên núi Xi-on. Một số tư tế đã ra khỏi Nơi Thánh và cùng với các kỳ mục trong dân đến chào ông ta một cách thân tình, rồi chỉ cho thấy lễ toàn thiêu người ta đang dâng để cầu cho vua.34 Nhưng ông ta chế giễu nhạo báng, phỉ nhổ họ, lại buông những lời ngạo mạn35 và giận dữ thề rằng: “Phen này, nếu Giu-đa và đoàn quân của hắn không bị trao nộp vào tay ta, thì khi trở về bình yên vô sự, ta sẽ phóng hỏa đốt Nhà này!” Rồi ông ta đùng đùng nổi giận ra đi.36 Các tư tế vào đứng trước bàn thờ dâng lễ toàn thiêu và trước cung thánh; họ khóc lóc than rằng:37 “Lạy Thiên Chúa, chính Ngài đã chọn Nhà này làm nơi kêu cầu Danh Thánh và làm nơi cho dân Ngài đến cầu nguyện khấn xin.38 Xin Ngài trả thù con người ấy cùng với đoàn quân của ông ta. Xin cho chúng ngã gục dưới lưỡi gươm; xin nhớ lại những lời lộng ngôn của chúng và đừng để cho chúng sống sót!”

Tướng Ni-ca-no ở Kha-đa-sa (2 Mcb 15,1-36)

39 Bỏ Giê-ru-sa-lem, Ni-ca-no đến đóng trại ở Bết Khô-rôn; tại đây có một đạo quân của Xy-ri đến nhập bọn.40 Còn ông Giu-đa thì đóng trại ở Kha-đa-sa cùng với ba ngàn người. Bấy giờ, ông Giu-đa cầu nguyện như sau:41 “Xưa kia, khi những người của vua phạm thượng, thì sứ thần của Ngài đã xuất hiện và giết chết một trăm tám mươi lăm ngàn người trong bọn chúng;42 hôm nay, xin Ngài cũng đập tan đoàn quân ấy trước mặt chúng con, để tất cả những người khác đều biết rằng hắn đã ăn nói ngang tàng phạm đến Nơi Thánh; xin Ngài xét xử hắn theo sự gian ác hắn đã làm.”

43 Ngày mười ba tháng A-đa, hai đoàn quân giao chiến với nhau. Quân của Ni-ca-no bị đè bẹp; chính ông ta là người đầu tiên ngã gục trong trận chiến.44 Đoàn quân của Ni-ca-no thấy ông ta đã ngã gục, liền vứt khí giới bỏ chạy.45 Quân Do-thái đuổi theo chúng suốt một ngày đường, từ Kha-đa-sa đến ranh giới Ghe-de; họ thổi kèn ở phía sau chúng để làm hiệu.46 Từ khắp các làng mạc chung quanh miền Giu-đê, người ta đổ ra bao vây những kẻ chạy trốn khiến chúng phải quay trở lại mà đạp lên nhau. Tất cả đều ngã gục dưới lưỡi gươm, không một ai sống sót.47 Sau khi thu chiến lợi phẩm cùng với của cướp được, họ chặt đầu Ni-ca-no và tay phải của ông ta, là cánh tay đã từng giơ lên một cách ngạo mạn. Họ đem về bêu ở gần Giê-ru-sa-lem.48 Dân chúng rất đỗi vui mừng; họ hân hoan mừng ngày hôm ấy như một ngày đại lễ.49 Họ ấn định hằng năm sẽ mừng ngày ấy vào ngày mười ba tháng A-đa.50 Đất Giu-đa được yên hàn trong một thời gian ngắn.