cứu độ luận (soteriology)
Eugene Leo Peterman
Thuật ngữ cứu độ luận (soteriology) phát xuất từ các chữ Hy Lạp σωτηρία [sotiría] (sự giải thoát, sự cứu độ) và λόγος [lógos] (lời, tư tưởng). Một cách tổng quát, nó dùng để chỉ việc nghiên cứu về ơn cứu độ.
Đức tin Kitô giáo công bố sự kiện rằng ƠN CỨU ĐỘ dành cho con người đã được thực hiện bởi hành động thương xót của tình yêu Thiên Chúa trong Chúa Kitô, Đấng đã giải thoát con người khỏi tội lỗi và giao hòa con người trong ân sủng với Thiên Chúa nhờ cuộc đời, cái chết và sự Phục Sinh của Ngài. Thuật ngữ cứu độ là dành cho mầu nhiệm, còn thuật ngữ cứu độ luận dành cho nỗ lực của các nhà thần học Kitô giáo trong việc nghiên cứu mầu nhiệm đó nhằm có được hiểu hiểu nào đó về dữ liệu của mặc khải và định hình những hiểu biết này thành một hệ thống mạch lạc, có tổ chức. Cứu độ luận vừa là một lĩnh vực đặc biệt của học thuyết thánh vừa là một trọng tâm đặc biệt của nghiên cứu thần học.
Đức tin Kitô giáo về tổng thể là sự kiện cứu độ, là cuộc gặp gỡ mang tính cứu độ của Thiên Chúa với những người tội lỗi. Từ góc độ này, việc nghiên cứu bất cứ chủ đề nào của mặc khải cũng đều có thể được gọi là cứu độ luận. Lĩnh vực cứu độ luận sẽ rộng lớn như chính mặc khải. Nhưng trong cách sử dụng được chấp nhận trong thần học, thuật ngữ này đề cập chính xác nhất đến việc nghiên cứu hành động cứu độ của Thiên Chúa được thực hiện trong và qua công trình của Ngôi Lời Nhập Thể. Cứu độ luận xem xét công trình của Chúa Giêsu Kitô trong mục đích cuối cùng là giải thoát nhân loại khỏi tội lỗi và phục hồi con người trở về ân sủng thần linh. Cứu độ luận quan niệm về Ngôi Lời Nhập Thể trong vai trò cứu chuộc của Ngài; đó là khía cạnh năng động và thực tiễn của KITÔ HỌC.
Đối với công trình cứu chuộc của Chúa Kitô, cứu độ luận giải quyết các vấn đề nhằm hiểu xem sự cứu độ cốt ở điều gì; xem cuộc đời, cái chết và sự Phục Sinh của Đấng Cứu Chuộc đã hoàn tất sự cứu độ đó ra sao; và xem sự cứu độ cho con người được thực hiện như thế nào nhờ hành động của Thiên Chúa và sự đáp lại của họ. Cứu độ luận cũng là nỗ lực để đưa ra những nguyên lý thần học cho cả việc trình bày và chứng minh nhằm hệ thống hóa nhiều chủ đề, vấn đề khác nhau và các sự kiện đa chiều hàm chứa bên trong và liên quan đến mầu nhiệm cứu độ được thực hiện bởi công trình của Chúa Kitô.
Tham khảo
Eugene Leo Peterman, The New Catholic Encyclopedia, 2nd edition